luczniczka
tablica

18 marca 2021

COVID-19: pandemia, która opanowała cały świat

Wszechogarniająca pandemia codziennie przynosi nowe tragedie, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie nie tylko w skali globalnej ale również w skali mikro. Nie tylko przedsiębiorcy borykają się z obostrzeniami uniemożliwiającymi funkcjonowanie, nasze Stowarzyszenie także nie może działać tak jak przewiduje statut. Od prawie dwóch lat nasze koło nie było w stanie zorganizować zebrania, nie mówiąc o normalnych dla naszego działania uroczystościach i spotkaniach. Co nie znaczy, że przestaliśmy działać w ogóle. Zarząd Koła spotyka się praktycznie co miesiąc, informując o tym na naszej stronie internetowej.

Poniższy tekst powstał z inicjatywy Zarządu Koła i jego napisania podjął sie nasz zasłużony kolega płk w st. spocz. prof. dr hab. med. Bronisław Zachara.  

Na wstępie trochę historii. COVID-19 (ang.coronavirus disease 2019) została po raz pierwszy rozpoznana i opisana w listopadzie 2019 r. w środkowych Chinach, w mieście Wuhan, w prowincji Hubei) to choroba wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2 (ang.Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) – wirus ostrej niewydolności oddechowej. Według specjalistów z WHO, pod koniec 2019 r. w Wuhan wykryto po raz pierwszy osoby z objawami podobnymi do zapalenia płuc, co uważa się za pierwsze zwiastuny pandemii.

 

W Polsce, w środę 4 marca 2020 roku, odnotowano pierwszy przypadek zarażenia koronawirusem. Tzw. „pacjent zero” przyjechał z Niemiec i hospitalizowany był w Zielonej Górze. Pomimo, iż od pierwszego przypadku zakażenia SARS-CoV-2 minął ponad rok i pomimo, że dwie fale choroby są w Polsce poza nami, trzecia – wg przewidywań ekspertów – nasila się, nadal nie osiągnęliśmy odporności populacyjnej. Liczba zachowań i zgonów ciągle rośnie.  Od początku 2021 roku liczba zachorowań w Polsce rośnie prawie liniowo: 4.01.2021: zachorowania/zgony = 4,432/42; 16.03.2021: 25,053/453. Ogromna liczba zgonów w dniu 16 marca to: 103 osoby z powodu COVID-19 i 350 osób z powodu współistnienia COVID-19 z innymi schorzeniami. Duży wzrost zachorowań i zgonów w ostatnich tygodniach może być związany z pojawieniem się w Polsce bardziej zaraźliwej mutacji wirusa z Wielkiej Brytanii.

Od początku wystąpienia choroby na COVID-19 zachorowało w Polsce ponad 1,74 mln osób, a zmarło ponad 44 tys.  Polska jest w światowej czołówce listy pandemii. Ostatnie dobowe dane sytuują nasz kraj na siódmym miejscu na świecie pod względem bezwzględnej liczby zakażeń. Poza wielkimi krajami: USA, Indiami i Brazylią, a także Włochami, Francją i Turcją, żaden inny kraj nie ma teraz tak wysokiej liczby nowych przypadków zakażeń. Dane o zgonach w ostatnich dniach sytuują Polskę tylko za krajami znacznie ludniejszymi: Brazylią, USA i Rosją oraz Francją i Włochami. 

 

Według badań Chińskiego Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom, COVID-19 jest podobny do zespołu ostrej niewydolności oddechowej, podobnie jak grypa, zaczyna się w płucach i rozprzestrzenia się za pośrednictwem kropelek wody podczas kichania lub kaszlu. W ciężkich przypadkach zakażenia może prowadzić do skrajnej niewydolności układu oddechowego, co u wielu osób (szczególnie wśród osób z dodatkowymi obciążeniami zdrowotnymi) może skończyć się nawet zgonem. Wczesne analizy sugerują, że wirus skutecznie replikuje się w górnych drogach oddechowych. Nosiciele koronawirusa wytwarzają dużą ilość wirusów na początku infekcji. Okres inkubacji koronawirusa (czyli czas, który upływa od momentu zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów) zazwyczaj wynosi około 5 dni, chociaż może wahać się od 2. do 14. dni, przy czym osoby zarażone często nie wykazują żadnych objawów, przez co przyczyniają się do rozprzestrzeniania się wirusa.

Grupa objawów zakażenia tym koronawirusem jest bardzo szeroka i przebiega z różnym stopniem nasilenia, ale niezwykle ważna jest wiedza na ich temat, aby móc skutecznie rozpoznać infekcję u siebie lub swoich bliskich i jak najszybciej rozpocząć proces diagnostyczno-leczniczy, który umożliwi zarówno ograniczenie rozprzestrzeniania się tego wirusa, jak i ewentualne szybsze podjęcie leczenia w przypadkach, gdzie będzie to wymagane. Należy zaznaczyć, że choroba posiada bardzo zróżnicowany przebieg, przy czym u większości pacjentów przebiega w sposób bezobjawowy lub też skąpo-objawowy. Oznacza to, że pomimo aktywnej infekcji i namnażania się cząsteczek wirusa w organizmie, pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości z tym związanych. Jednak nadal jest źródłem infekcji i może zakażać kolejne osoby, u których przebieg choroby może być dużo cięższy. Najczęściej występujące objawy koronawirusa SARS-CoV-2 to:

 

  • wysoka gorączka, • kaszel, • dreszcze, • utrata węchu i/lub smaku.

 

Podstawowe metody zapobiegania zakażeniu.

Zasady, które muszą przestrzegać zwykli obywatele aby zapobiec zakażeniu się koronawirusem:

  • możliwie najściślej izolować się od otoczenia i zbiorowisk ludzkich, wystrzegać się kontaktu z osobami wykazującymi objawy infekcji dróg oddechowych: nosić maski zasłaniające usta i nos.
  • często myć i dezynfekować ręce oraz przedmioty domowe mające kontakt z wieloma osobami (telefony, piloty, klamki, zwłaszcza drzwi wejściowe itp.).
  • unikać skupisk ludzi, kolejek, sklepów, restauracji itp.: zachować odpowiedni dystans od innych osób: 1,5 – 2.0 m.

Najważniejsze jest uodpornienie się na chorobę. W chwili wybuchu pandemii świat nie był przygotowany na szczepienie, szczególnie na przygotowanie szczepionek dla tak ogromnej populacji. Jednak, w stosunkowo krótkim czasie, wytworzono odpowiednie szczepionki i zaczęto je stosować. Firmy, które je produkują , nie były w stanie sprostać ogromnemu zapotrzebowaniu poszczególnych krajów.

Doskonałym przykładem dobrej organizacji i pozytywnego efektu kampanii szczepień przeciw COVID-19 jest państwo Izrael. Władze tego kraju bardzo wcześnie skontaktowały się z producentami szczepionek: Pfizerem, Moderną i firmą AstraZeneca i podpisały kontrakty na ich dostawy. Liczba ludności w Izraelu w 2019 roku wynosiła 8 950 000. Przed kampanią szczepionkową, 20% Izraelczyków było zdecydowanie przeciwna szczepieniom, a 40% wahało się, ale teraz przyjęcie szczepionki deklaruje 90% populacji. Szczepienia rozpoczęto pod koniec grudnia. Ludzie w wieku 50-60+ lat zostali  zaszczepieni w 80-90%. Efektem kampanii szczepień jest obecnie znacznie mniejszy odsetek ciężkich przypadków COVID-19 i spadek liczby zgonów. Fakt – wciąż przybywa nowych zakażeń, ale dynamika wzrostu jest mniejsza. Efektem kampanii szczepień jest obecnie znacznie mniejszy odsetek ciężkich przypadków COVID-19 i spadek liczby zgonów. Na przełomie stycznia i lutego w Izraelu notowano 1200 poważnych przebiegów zachorowań na COVID-19 i 60 zgonów dziennie, a dziś (początek marca 2021) 600 ciężkich przypadków i maksymalnie 15 zgonów.

W Polsce pierwszą grupą osób, które zostały wytypowane do szczepień byli pracownicy bezpośrednio narażeni na kontakt z chorymi (lekarze, pielęgniarki, personel medyczny) oraz ludzie w podeszłym wieku (osoby Domów Pomocy Społecznej i osoby 80+). Do tej pory wykonano u nas ponad 4 mln szczepień przeciw COVID-19. W ostatnich tygodniach, wśród ludzi w podeszłym wieku, obserwuje się mniejszą liczbę zgonów, niż kilka tygodniu temu. Natomiast częściej umierają ludzie młodsi, którzy nie zostali jeszcze zaszczepieni. W Polsce początkowo szczepiono (służba zdrowia i seniorzy) preparatami firmy Pfizer i Moderna. Kolejnej grupie – nauczycielom – podaje się szczepionkę firmy AstraZeneca. Eksperci radzą, by niezależnie od tego jaka to szczepionka – szczepić się. Problem rozwoju COVID-19 jest nadal dużą niewiadomą, ale należy mieć nadzieję, że grono naukowo-eksperckie (nie politycy) w niedługim czasie rozwiążą ten problem.

 

Bydgoszcz, 18.03.2021